Autor: Fiodor

Opublikowane w

Dzień Babci i Dzień Dziadka

Z okazji Dnia Babci i Dnia Dziadka zapraszamy do świata fascynujących wynalazków, odkryć i wspomnień zaklętych w historii techniki. To doskonała okazja, by wspólnie z wnukami spędzić czas w Muzeum Techniki, odkrywając ekspozycje, które łączą pokolenia, inspirują do rozmów i przywołują ducha dawnych lat. Świętujmy ten wyjątkowy czas razem – w miejscu, gdzie pasja do techniki spotyka się z rodzinną atmosferą.

Dołączyliśmy do Ogólnopolskiej Karty Seniora!
Dzień Babci i Dziadka w Muzeum Kolejnictwa na Śląsku
Prezent budujący więź: Wejście do Młyna Hilberta gratis dla Babć i Dziadków 21-22 stycznia 2026r.!
Z Kartą Seniora do Walcowni!
Opublikowane w

Ferie w muzeach techniki!

Zima to doskonały czas, by odkrywać technikę i historię w praktyce! Zapraszamy na ferie w muzeach techniki – pełne inspirujących aktywności, zajęć i warsztatów w różnych oddziałach muzealnych. To świetna okazja, by podczas zimowego odpoczynku od szkoły wspólnie z rodziną poznać fascynujące światy kolejnictwa, przemysłu czy lokalnej historii techniki. Niezależnie od wieku, każdy znajdzie tu coś ciekawego – od kreatywnych ćwierćkolonii po tematyczne zwiedzanie z przewodnikiem. Świętuj ferie z nami w atmosferze nauki, zabawy i odkrywania!

Ferie z historią i sztuką w Muzeum Porcelany Śląskiej
Ferie Zimowe 2026 w Muzeum Kolejnictwa na Śląsku
Ferie pełne przygód! Ćwierćkolonie w Młynie Hilberta
Opublikowane w

Zakłady Fabryki Porcelany „Karolina”

Fabryka Porcelany KAROLINA powstała w 1860 roku w miejscowości Jaworzyna Śląska (Koenigszelt) w sąsiedztwie linii kolejowej prowadzącej do kopalń węgla w Wałbrzychu (Waldenburg) na terenie ówczesnych Prus. Założycielem Fabryki był Traugott Silber. Fabryka rozwijała się dynamicznie, produkując wysokiej klasy porcelanę stołową i hotelową nagradzaną na europejskich wystawach (1870 Breslau, 1873 Wiedeń). Wyroby były doceniane na rynkach europejskich i w USA gdzie do I wojny Światowej część produkcji była sprzedawana. Fabryka zmieniała formę organizacyjna stając się spółką akcyjną w latach 30 tych XX wieku. Zmieniali się też właściciele zakładu. W okresie do II wojny Światowej  należała do największych fabryk porcelany stołowej w Europie.

Po  Wojnie  zakład został przejęty przez polską administrację. Nowy właściciel znacznie rozwinął fabrykę przekierowując profil produkcji na porcelanę ogólnego dostępu sprzedawana głównie w Europie Środkowej. Skala Fabryki sięgała 1500 zatrudnionych produkując miesięcznie 30 ton wyrobów porcelanowych. Z powodu złej koniunktury na wyroby porcelanowe oraz znacznej zwyżki cen gazu po rozpoczęciu wojny na Ukrainie firma upadła. Od 2024 roku prowadzony jest proces likwidacji zakładu. Zwolniono 300 ostatnich pracowników fachowców w dziedzinie produkcji i zdobienia porcelany. Obecnie przygotowywane są plany sprzedaży nie tylko zachowanego wyposażenia technicznego, ale także planowane jest podzielenie terenu zakładu na części, aby łatwiej znaleźć nabywcę na poszczególne części.

Zakład to historyczna, ostatnia fabryka porcelany na Śląsku, i jedna z ostatnich w Europie. Zachowany jest kompletne wyposażenie zakładu z historyczna linią do produkcji porcelany stołowej, a także z wzorcownią w której znajdują się wyroby fabryki z różnych okresów.

Fabryka z początku XIX wieku (początku ery industrializacji) zachowana jest w pełni prezentując różne epoki rozwoju. Do tej pory zachowały się najstarsze budynki, a także te budowane w początkach i w połowie XX wieku. Fabryka wyposażona jest w pełną infrastrukturę techniczną (drogi dojazdowe, place, kotłownia, magazyny silosy, transformatory etc..).

Wyjątkową wartością jest pełne, sprawne, wyposażenie produkcyjne. Proces produkcji porcelany jest w pełni widoczny od przygotowania surowca przez tworzenie form, wypalania porcelany do jej zdobienia. Wyposażenie to maszyny i linie produkcyjne sięgające różnych epok od XIX wieku do współczesności. Wyjątkowe są zachowane, głównie z początków XX wieku, dużych rozmiarów, hale produkcyjne posiadające rzadkie, obecnie nie spotykane rodzaje konstrukcji betonowych i stalowych.

W pomieszczeniach wzorcowni zachowały się historyczne i współczesne wyroby zakładu, a także formy „matki” pochodzące z różnych okresów historii Fabryki.

Zakład przez blisko 200 lat swojej historii był podstawowym miejscem pracy dla 3.500 miasteczka Jaworzyna Śląska, które powstało w związku ze zbudowaną w 1843 roku linią kolejową. Fabryka Porcelany była największym pracodawcą zatrudniając w najlepszym okresie rozwoju blisko 1.000 pracowników.

DCIM\100MEDIA\DJI_0930.JPG
DCIM\100MEDIA\DJI_0920.JPG
DCIM\100MEDIA\DJI_0919.JPG

Media o Fabryce „Karolina”:

Opublikowane w

KAROLINA Porcelain Factory

ul. Wolności 4, 58-140 Jaworzyna Śląska, Poland

Historic Industrial Heritage, Poland
Preserving a 160-year tradition

The KAROLINA Porcelain Factory, founded in 1860 in Jaworzyna Śląska (then Prussia), was strategically located near the railway to Wałbrzych coal mines. Established by Traugott Silber, it became one of Europe’s largest tableware porcelain producers, winning awards in Breslau (1870) and Vienna (1873). Its products reached European markets and the USA until World War I. In the 1930s it became a joint-stock company, changing ownership several times. After 1945 it was taken over by Poland, expanded, and employed 1,500 people, producing 30 tonnes monthly, mainly for Central Europe. Due to the economic downturn and a sharp rise in gas prices following Russia’s invasion of Ukraine, the factory went bankrupt and has been in liquidation since 2023, with the last 300 specialists laid off. Today it remains the last historic porcelain factory in Silesia and one of the last in Europe, preserving complete equipment, a historic production line, and a showroom. Its protection offers a chance to safeguard Europe’s porcelain heritage and local cultural identity.

The buildings of the Karolina Porcelain Factory in Jaworzyna Śląska are listed on the municipal register of monuments under numbers 120-126 by order of the Mayor dated 27 May 2024.

The villa belonging to the owner, Traugott Silber, is entered in the National List of Monuments under reference number A/4193/1562/Wł dated 25 March 1997.

Heritage Significance

The Factory, dating back to the early 19th century (the beginning of the industrialisation era), has been fully preserved, showcasing various periods of development. The oldest buildings have been preserved, as well as those built in the early and mid-20th century. The factory is equipped with a full technical infrastructure (access roads, including a railway siding, yards, boiler room, warehouses, silos, transformers, etc.).
The production equipment, which is complete, functional and ready to be put into operation, is of exceptional value. The porcelain production process is fully visible, from the preparation of the raw material, through the creation of moulds and firing of the porcelain, to its decoration. The equipment consists of machines and production lines dating from various periods from the 19th century to the present day. The large production halls, mainly from the early 20th century, with rare, now uncommon types of concrete and steel structures, are unique.
The showroom displays historical and contemporary products manufactured by the company, as well as “mother” moulds from different periods in the factory’s history.


For nearly 200 years of its history, the factory was the main place of employment for the town of 3,500 inhabitants (Jaworzyna Śląska), which was established in connection with the railway line built in 1843. The Porcelain Factory was the largest employer, employing nearly 1,000 workers at its peak.
The collapse of the plant caused a local crisis in the labour market, forcing former employees to look for new jobs. The closure of the plant leads to the impoverishment and depopulation of the town. During its heyday, the factory was not only a place of work, but also a centre of local culture and sport. Adaptive reuse would also contribute to sustainable development, recycling existing structures, reducing material waste and lowering environmental costs compared to new construction.

Preserving the entire plant for municipal, economic and cultural purposes could halt the process of impoverishment of the town. Introducing municipal functions to the factory site will raise the profile of the town, which currently has no communal spaces for residents (market square) and does not even have a restaurant or hotel.
Preserving the plant for the construction of social spaces will raise the status of the town, attracting local and external investors.
Failure to take action and leaving the plant without support will result in the sale of historical equipment at scrap prices, the devastation of undeveloped buildings and the deepening of the town’s decline.
The local community is determined to preserve the plant as a testament to the glory of porcelain production, but also to introduce urban functions such as shops, market squares, restaurants and artistic activities to the disused plant.
The current local government wants to stop the future degradation of the factory located in the very centre of the town. Unfortunately, it is struggling with local financial problems related to rising unemployment and the decline of the factory, which was one of the most important pillars providing funds for the town’s budget.
Support for the project to preserve the former Porcelain Factory in its entirety, together with its existing equipment, would be a project of regional importance, a centre of information on the history of Silesian porcelain, but also an important testimony to the development of the porcelain industry in Europe.
The factory halls have unique, rare reinforced concrete structures from the early days of the use of reinforced concrete in construction.
The preservation of the unique production buildings constructed during different periods of the factory’s development will be an important trace of Europe’s technical and architectural heritage. Protecting both tangible and intangible elements ensures continuity of Europe’s cultural memory, bridging industrial heritage with contemporary community needs.

Condition of Preservation

The Karolina Porcelain Factory ceased production in 2023. Since then, the plant has been undergoing liquidation (bankruptcy proceedings). To date, no one has come forward to purchase the historic plant in its entirety. The next step in the receiver’s proceedings is to sell the plant in parts: equipment and individual buildings separately. If this process is implemented, the plant will lose its historical integrity and will be stripped of its equipment, facilities and part of its infrastructure.
The factory is complete with full production, social and office equipment. The heating and lighting systems are still operational, and the water supply and sewage systems are in good working order. Last winter damaged part of the heating system. Security of the site and buildings is still maintained.


The property is uninhabited. Potential threats include theft of equipment and vandalism of the preserved infrastructure. If the equipment is sold (mostly for scrap) and the property is divided up, the Factory Complex will be degraded and lose its historical value. Dividing the property among potential new owners will result in the loss of the opportunity to develop the site into a town centre. Unsold parts of the buildings will fall into disrepair.
The only way to save the plant in its entirety is for it to be taken over by the local government and for a project to be implemented to adapt it for municipal, commercial and cultural purposes.

DCIM\100MEDIA\DJI_0920.JPG
DCIM\100MEDIA\DJI_0930.JPG

Threats

The threats to the Karolina Porcelain Factory are man-made. The plant is in liquidation, with a court-appointed bailiff selling the assets. Despite a tender, no buyer has been found for the entire factory (offered at approximately EUR 8,250,000). If no single buyer emerges, the bailiff will begin selling off equipment and then individual buildings. This process is likely to take many years and will result in the progressive disintegration of the factory complex, stripping it of equipment, infrastructure, and ultimately its integrity as a heritage site. Once divided, the site will lose its potential to become a common municipal area (e.g. a market square) for Jaworzyna Śląska.

The natural buyer of the factory should be the local government, but lack of funds prevents the city from acquiring the assets. Without corrective measures, the likely path of deterioration is deconstruction, neglect of unsold buildings, vandalism, and eventual irreversible loss of the factory’s historical value.

Expected Gains from Designation

Designation on the List will ensure recognition of the site, unlocking new potential for the development of the town and municipality. This status will raise the site’s visibility in Europe and worldwide, attracting tourists, experts, and institutions supporting heritage protection.

It will also strengthen the identity and pride of the local community, as residents gain confirmation that their heritage is significant on a European scale. Such recognition encourages greater involvement in activities aimed at protecting and promoting the site.

The designation can serve as an impetus for sustainable development: through promotion and protection, KAROLINA may become a catalyst for economic growth based on cultural tourism, education, and new socio-cultural initiatives.

Jaworzyna Śląska already benefits from convenient connections with major cities such as Gdynia, Jelenia Góra, Legnica, Wałbrzych, Wrocław, and Warsaw. Its accessibility for visitors from across Poland enhances the potential for tourism development and for hosting regional and national events. These connections also make it possible to create thematic tourist packages linking Jaworzyna Śląska’s heritage with other attractions of Lower Silesia, further strengthening its position in the European cultural landscape.

MEDIA ABOUT Karolina Factory:

Letters of support for the 7 Most Endangered Programme:

Opublikowane w

Industrial Trail – nowoczesny portal internetowy

Z przyjemnością przedstawiamy Industrial Trail – nowoczesny portal internetowy, który powstał w ramach projektu „Zabytki przemysłowe regionu pogranicza otwarte dla zwiedzających”.

Naszym celem jest ochrona i promocja materialnego dziedzictwa przemysłowego pogranicza polsko-czeskiego oraz przybliżenie jego historii, architektury i rozwoju technologicznego – od początków rewolucji przemysłowej aż po XX wiek. 🏭📜

Przemysł nie zna granic, tak samo jak nasz wirtualny szlak, który prowadzi przez najciekawsze obiekty techniki i przemysłu po obu stronach granicy. To nie tylko podróż w czasie – to także inspiracja do eksploracji i odkrywania miejsc, które kiedyś były sercem przemysłowego świata.

🔹 Chcesz zobaczyć, jak wyglądała elektrownia sprzed 100 lat?

🔹 A może interesuje Cię kolejowa historia Śląska i Czech?

🔹 Fascynuje Cię architektura przemysłowa?

Industrial Trail to Twoja mapa i przewodnik – dostępny online, wygodny i pełen ciekawostek.

Projekt realizowany jest przez Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska ( Muzeum Kolejnictwa ) oraz Muzeum starých strojů a technologií w Žamberku, w ramach programu Interreg V-A.

👉 Zapraszamy inne muzea, kolekcjonerów i pasjonatów techniki do współpracy!

👉 Zapraszamy turystów do odkrywania naszej ścieżki – pieszo, rowerem, samochodem, pociągiem czy łodzią – wybór należy do Ciebie!

📍 Zaplanuj swoją podróż już teraz – Industrial Trail czeka na Ciebie!

📲 http://industrialnistezka.eu/

Opublikowane w

Pamięć węgla i stali – artykuł

Polecamy artykuł w kwartalniku Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Spotkania z zabytkami” poświęcony zagadnieniom omawianym na konferencji „Europejskie Dziedzictwo Węgla i Stali”.

Pamięć węgla i stali

Z tego artykułu dowiesz się:

  • po co zachować jedną czynną kopalnię
  • dlaczego Polska jest ciekawym obszarem dla miłośników zabytków poprzemysłowych
  • jak pogodzić paliwa kopalne z ochroną klimatu

Organizatorami konferencji „Europejskie Dziedzictwo Węgla i Stali” była Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, Europa Nostra, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Polski Komitet Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska TICCIH oraz Working Industrial and Mobile Heritage Platform [WIMH], a honorowymi patronami Polska Prezydencja w Radzie UE, Ministerstwo Przemysłu oraz Marszałek Województwa Śląskiego. Konferencja odbyła się w kwietniu 2025 w Katowicach.

Pamięć węgla i stali – nasze dziedzictwo

„Unia Europejska wywodzi się w prostej linii od utworzonej w 1951 roku Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Węgiel był siłą napędową licznych gałęzi przemysłu, a europejska stal budowała świat. Dlatego nawet dziś, w okresie zielonej transformacji na kontynencie, warto zachować choć symboliczną część tego dziedzictwa – podkreślają organizatorzy konferencji „Europejskie Dziedzictwo Węgla i Stali”, zorganizowanej w kwietniu 2025 roku Katowicach.”

Węgiel i stal – surowce, które zbudowały fundament naszych regionów i stworzyły tożsamość ich mieszkańców. Kopalnie, huty, kolej i fabryki to świadectwa epoki, w której technologia łączyła się z ludzką kreatywnością. Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, mająca siedzibę we Wrocławiu, od lat ratuje te miejsca przed zapomnieniem. Nasze muzealne placówki to nie tylko wystawy – to przestrzenie, gdzie przemysłowe historie można dotknąć, usłyszeć i poczuć.

Nasze obiekty:
Muzeum Kolejnictwa na Śląsku (Jaworzyna Śląska)
Parowozownia z XIX wieku pełna zabytkowych lokomotyw, w której tory znów ożywają – dzięki przejazdom historycznych pociągów oraz pokazom maszyn kolejowych.

Młyn Hilberta (Dzierżoniów)
Zachowany w całości, wielokondygnacyjny młyn z początku XX wieku, wraz z oryginalnym napędem pasowym – unikatowa lekcja historii przemysłu spożywczego.

Muzeum Hutnictwa Cynku Walcownia w Katowicach
Dawna walcownia metali nieżelaznych, zachowana z oryginalnym wyposażeniem, fascynująca przestrzeń techniczna – świadectwo rozwoju przemysłu hutniczego.

Muzeum Porcelany Śląskiej (Tułowice)
Odrestaurowany zakład Reinholda Schlegelmilcha, działający od 1886 do 2001, dziś muzeum prezentujące porcelanę Śląska – serwisy, figurki i wazy z porcelany art déco i secesyjnej. To miejsce, gdzie porcelana opowiada o historii rzemiosła, handlu i sztuki regionu.

Przemysłowe dziedzictwo – od pracy do kultury
Te zabytki to więcej niż zabudowania – to historie o ludziach: parowozach kolejarzy, młynarzach, hutnikach, mechanikach i ceramikach. To historie o ich wysiłku, pomysłach i życiu codziennym. Dzięki Fundacji te opowieści można dziś usłyszeć na miejscu, w warsztatach, podczas przejazdów i wydarzeń historycznych.

“Pamięć węgla i stali” to hasło, które rozumiemy jako zobowiązanie – lokalne miejsca zyskują globalny wymiar dzięki edukacji, rewitalizacji i wspólnym działaniom. Nasze muzea nie stoją cicho – one dalej „pracują” w sercach odwiedzających.

Zapraszamy do doświadczenia historii: Obiekty otwarte przez cały rok, z oprowadzaniem, warsztatami i wydarzeniami plenerowymi. Poznaj dziedzictwo, które żyje. Dołącz do nas i poczuj rytm technologii, który napędzał nasze regiony.

Opublikowane w

Dolny i Górny Śląsk polecają się na weekend, święta, jednodniową wycieczkę z dziećmi


Nie wiesz, gdzie jechać z rodziną, a wybierasz się na południe Polski? Do swoich muzeów zaprasza Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska. To świetne miejsca na jednodniową wycieczkę z dzieckiem lub bez, wycieczkę z psem, wycieczkę w samotności...

Wycieczka z dziećmi Dolny Śląsk

Na Dolnym Śląsku mamy do zaoferowania aż trzy muzea techniki. Bo Dolny Śląsk to nie tylko pałace i zamki. To też Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej, muzeum Młyn Hilberta w Dzierżoniowie, a także Muzeum Techniki Rolniczej w Piotrowicach Świdnickich. W każdym z nich można się zakochać. Dlatego już nie myśl „Dolny Śląsk co zwiedzać?” i nie wpisuj tego zapytania więcej w wyszukiwarkę. Mamy dla Ciebie miejsca do zwiedzania na Śląsku.

Jeśli interesuje Cię zamek do zwiedzania Śląsk, to zawitaj do Piotrowic Świdnickich – czeka tam na ciebie Muzeum Technik Rolniczej z pięknym dworkiem zwanym zamkiem – otoczonym fosą. Jeśli masz na myśli ogrody do zwiedzania Śląsk – tam też je znajdziesz. Jest tam ogródek i sad ze starymi odmianami drzewek owocowych.

Muzeum Kolejnictwa na Śląsku to przede wszystkim lokomotywy i wagony – dawne i współczesne. To miejsce, gdzie czeka na twoje dzieci prawdziwy niebieski parowóz Tomek z bajki „Tomek i przyjaciele”. To miejsce, gdzie możesz zjeść tradycyjny kolejowy posiłek w wagonie Wars. To miejsce z duszą.

Duszę ma też muzeum Młyn Hilberta w Dzierżoniowie. Duszę starych maszyn młyńskich. To mekka dla wielbicieli dawnego przemysłu i maszyn, które w każdej chwili można uruchomić, aby – jak przed wiekiem – mieliły mąkę.

Trzy muzea Fundacji Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska to z pewnością ciekawe miejsca do zwiedzania na Śląsku. Dolnym Śląsku. A jeśli chcesz wybrać się na Górny Śląsk…

Wycieczka z dziećmi Śląsk

Jeśli wpadają Ci do głowy myśli: „Katowice co zwiedzać?”, „miejsca do zwiedzania Śląsk” mamy odpowiedź, a nią jest Walcownia Cynku w Katowicach. To ciekawe miejsce na wycieczkę dla dzieci i rodziców. To przede wszystkim zwiedzanie Katowic z przewodnikiem. A właściwie zwiedzanie Walcowni Cynku, zwiedzanie Nikiszowca. To bardzo fajne miejsce do zwiedzania na Śląsku.

Muzeum Hutnictwa Cynku Walcownia w Katowicach to wyjątkowe miejsce – największa industrialna hala na Śląsku, która przedstawia bogatą historię hutnictwa cynku na Górnym Śląsku.

Wycieczka z dziećmi Opolszczyzna


A pomiędzy Dolnym a Górnym Śląskiem masz Opolszczyznę. A tam Muzeum Porcelany Śląskiej w Tułowicach koło Opola. Piękne zastawy stołowe i nieoczywiste wyroby z porcelany zachwycą Ciebie i Twoich bliskich. Muzeum Porcelany Śląskiej w Tułowicach to jedno z ciekawszych miejsc na Opolszczyźnie, idealne na jednodniowe wycieczki. Muzeum powstało na terenie zamkniętego w 2001 r. zakładu produkcji porcelany  założonego w 1886 r. przez rodzinę Schlegelmilch  przybyłą tu z Turyngii. Przed wojną fabryka w Tułowicach należała do jednych z największych wytwórni porcelany na Śląsku. Zwiedzanie tego muzeum to podróż w czasie – w teatralnej scenerii prezentowane są wyroby porcelanowe z różnych epok i stylów. Porcelana w stylu secesyjnym, art deco czy modernizmu? Tak, w Tułowicach koło Opola!

Jedna fundacja pięć muzeów


To w sumie pięć muzeów należących do jednego podmiotu, jakim jest Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska. Zapraszamy na wyjątkową podróż w czasie i przestrzeni. Jednodniowa wycieczka na Dolny Śląsk? Wycieczka z dziećmi na Śląsk? Wyprawa na Opolszczyznę? Będzie nam miło Was gościć!