EC SZOMBIERKI NA KRÓTKIEJ LIŚCIE NAJBARDZIEJ ZAGROŻONYCH ZABYTKÓW


Spośród 180 obiektów z całej Europy zgłoszonych w tym roku na listę „7 zagrożonych obiektów europejskiego dziedzictwa 2020” (The 7 Most Endangered 2020 ,Europa Nostra) europejscy eksperci właśnie wytypowali krótką listę 14 obiektów. Na ogłoszonej dziś liście finalistów znalazła się m.in. Elektrociepłownia Szombierki. Program „7 Most Endangered” wskazuje i promuje ważne dla kultury europejskiej zabytki i miejsca, mobilizując jednocześnie publicznych i prywatnych partnerów do działań na rzecz ich ochrony. Projekt prowadzony jest przez organizację Europa Nostra.

Wniosek o umieszczenie Elektrociepłowni Szombierki na prestiżowej liście „7 zagrożonych obiektów europejskiego dziedzictwa 2020” przygotowała Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska licząc na to, że przy pomocy zaangażowania europejskiej społeczności będzie możliwe uratowanie i zachowanie „Świątyni Elektryczności”, jak nazywane były Szombierki, dla przyszłych pokoleń.

Znalezienie się na tej prestiżowej liście oznacza przede wszystkim zwrócenie uwagi całej Europy na siedem wybranych zabytków, dlatego też liczba wniosków jest zawsze tak duża. W tym roku złożono ponad 180 wniosków z różnych europejskich krajów i właśnie teraz ogłoszona została krótka lista 14 obiektów spośród których jury wybierze w najbliższych tygodniach 7 finalistów.

Zespół Elektrociepłowni Szombierki to jeden z największych w Polsce i Europie obiektów przemysłowych pochodzących z czasów rozwoju przemysłu w początku XX wieku, a także największy pod względem kubatury zabytkowy obiekt techniczny w Polsce. Stanowi on dzieło inżynierii, a także architektury z czasów rozwoju Górnego Śląska jako jednego z najważniejszych okręgów przemysłowych Europy. Został objęty ochroną prawna w 2014 roku.

Elektrociepłownia Szombierki powstała w latach 1917 – 1920 jako elektrownia wytwarzająca energię elektryczną z węgla wydobywanego w pobliskiej kopalni Bobrek w Bytomiu. Zakład zbudowany został przez koncern Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft GmbH, którego założycielem był „Śląski Kopciuszek” Joanna Gryzik, spadkobierczyni wielkiego majątku po przedsiębiorcy Karolu Goduli.

Architekturę obiektów elektrowni zaprojektowali znani architekci, bracia Georg i Emil Zillmannowie, projektanci między innymi osiedla robotniczego Nikiszowiec w Szopienicach. W latach siedemdziesiątych zakład rozbudowano i przekształcono w elektrociepłownię. W 1974 roku elektrociepłownia uzyskała największą moc 178 MW. Produkcje zakończono w 2011 roku.

Obecnie Elektrociepłownia Szombierki jest niestety w złym stanie i wymaga natychmiastowych działań. Brak pomysłu i środków na jej dalsze zachowanie powoduje, że to dzieło kultury technicznej jest zagrożone. Bez wspólnego zaangażowania właściciela, miasta Bytom, na terenie którego znajduje się Elektrociepłownia, oraz władz regionu tak wspaniały europejski zabytek techniki wkrótce może przestać istnieć.

Jako Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska mamy nadzieję, że ten ważny obiekt dziedzictwa przemysłowego z Górnego Śląska znajdzie się wśród siedmiu finalistów. O decyzji Jury dowiemy się w ciągu najbliższych tygodni.

 

Share on
next post
Dodaj komentarz